Prezydent USA, Barack Obama, przedstawił w poniedziałek propozycję budżetu dla NASA. Administracja prezydenta anuluje w niej amerykańskie plany powrotu na Księżyc. Rakiety Ares i kapsuła Orion stają się przeszłością.

W propozycji prezydent zamierza zwiększyć budżet agencji o 6 miliardów USD w ciągu 5 lat obrachunkowych. Jednak kosztem zarzucenia, rozpoczętego za kadencji prezydenta George'a W. Busha, programu Constellation. Administracja powołała się tutaj na zeszłoroczne ustalenia komisji Augustine'a,  która ustaliła, że Constellation jest niedoszacowany, bazuje na starych technologiach, i nie będzie gotowy do lądowania ludzi na Księżycu przed 2028 rokiem.

Na poniedziałkowej konferencji prasowej szef NASA, Charlie Bolden, powiedział, że "z nowym budżetem i jego wytycznymi, Stany Zjednoczone, ich partnerzy, przemysł, i środowisko akademickie, podążą bardziej zrównoważoną i przystępną drogą lotów kosmicznych, opartą o rozwój donośniejszych technologii". Nowa ścieżka rozwoju ma być "nową podróżą przez innowacje i odkrycia". Takie też hasło znalazło się na stronach NASA poświęconych propozycji budżetowej.

Prywatny przemysł kosmiczny odegra znaczącą rolę w budowie statków kosmicznych mających transportować ludzi do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. NASA ma się zaś skupić na badaniach i rozwoju. Oznacza to, że administracja państwowa i NASA nie uznają za zasadne zarzutów stawianych bezpieczeństwu załogowych lotów kosmicznych obsługiwanych przez prywatnych przewoźników. Rząd USA chce też rozwinąć współpracę z "nieszablonowymi" partnerami, co może oznaczać wspólne badania z Chinami lub mniejszymi agencjami kosmicznymi.

Jim Bell, przewodniczący Planetary Society, zauważa jednak, że zaangażowanie sektora prywatne w budowę statków kosmicznych nie jest niczym nowym. "Każdy rząd angażuje sektor prywatny w budowę myśliwców. Tak samo lądownik księżycowy programu Apollo został zbudowany przez Grummana, komercyjną firmę". Bell mówi, że różnicą tutaj jest stopień tego zaangażowania. Bell popiera zmiany Obamy, dążące do całkowitego przejęcia budowy statków załogowych przez sektor prywatny. Planetary Society ma rekomendować Kongresowi przyjęcie budżetu w przedstawionym w poniedziałek kształcie.

Budżet przewiduje utrzymanie udziału Stanów Zjednoczonych w ISS przynajmniej do 2020 roku. Bolden powiedział, że USA "podtrzymają zaangażowanie we współpracę międzynarodową i w pełni rozwiną możliwości tkwiące w tym niesamowitym kosmicznym laboratorium".

Budżet musi zostać jeszcze zatwierdzony przez Kongres, a w nim są głosy sprzeciwiające się likwidacji programu Constellation. Senator Richard Shelby, republikanin nadzorujący finansowanie NASA, twierdzi, że propozycja anulowania planu Busha wprowadza amerykański program lotów załogowych na "drogę do śmierci".

Nie zgadza się znim Jeff Greason, prezes XCOR Aerospace i członek Komisji Augustine, który określa poglądy Shelby'ego jako "przesadzone i mylne". "To, co się dzieje, to proces przyznawania z żalem, że za planem Constellation nie ma i nigdy nie było wsparcia finansowego umożliwiającego jego realizację", powiedział AFP Greason. "Na naprawdę przykry stan rzeczy, ale nie jest on wynikiem dzisiejszych postanowień. One są próbą zmierzenia się z owym stanem rzeczy".

Przedstawiciele NASA zarzekają się, że anulowanie Constellation nie oznacza porzucenia przez USA planów powrotu na Księżyc. Nowy budżet ma prowadzić do wynalezienia technologii i rozwiązań, które pozwolą zrealizować ten cel szybciej, sprawniej, i stanowić podstawę do lotów załogowych do małych ciał niebieskich (asteroid, planetoid) i do Marsa.

Buzz Aldrin, drugi człowiek, który stanął na Księżycu, powiedział, że Constellation tkwił w przeszłości, a plany Obamy patrzą w przyszłość. Aldrin powiedział w swoim oświadczeniu komentującym plany administracji rządowej, że "byliśmy już na Księżycu - jakieś 40 lat temu". "Krótkoterminowy plan skupienia się na obniżeniu kosztów dostępu do przestrzeni kosmicznej w oparciu o rozwój kluczowych, nowoczesnych technologii, aby zabrać nas dalej i szybciej, jest właśnie tym, czego nasz naród potrzebuje, aby zachować pozycję lidera eksploracji kosmosu".

Wybrane materiały źródłowe NASA dotyczące propozycji nowego budżetu agencji:

• Plan budżetu na rok budżetowy 2011
• Oświadczenie dyrektora NASA
• Komentarz Buzza Aldrina
• Komentarz Normana Augustine'a

Źródło: moondaily.com